Khảo sát mới của New York Times và Đại học Siena công bố ngày 15/09 cho thấy 61% trong số 1.503 cử tri có khả năng đi bầu phản đối xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ AI. Chỉ 14% ủng hộ mạnh. Đây là khảo sát mới nhất trong một loạt các thăm dò đều cho ra kết quả tương tự: người Mỹ không chào đón làn sóng xây dựng data center.

Ai phản đối, ai ủng hộ?

Sự phân hóa theo đảng phái rất rõ ràng. Cử tri đã bầu Trump năm 2024 chia gần đều: 49% ủng hộ so với 45% phản đối. Nhưng nhóm bầu Harris hoặc không đi bầu nghiêng mạnh về phía phản đối, lần lượt ở mức 74% và 67%. Điều này có nghĩa là chống data center không phải lập trường riêng của phe nào, nhưng cường độ phản đối mạnh hơn nhiều ở phía Dân chủ.

Trong số những người phản đối, 56% ủng hộ giới hạn thay vì cấm hoàn toàn, trong khi 38% muốn cấm hẳn. Lý do phản đối xếp hạng: môi trường và sử dụng nước đứng đầu với 32%, tác động lên cộng đồng địa phương 21%, sự ghét bỏ hoặc không tin cậy AI nói chung 18%, theo sau là lo ngại quy định và kinh tế.

Xu hướng nhất quán qua nhiều khảo sát

Kết quả của NYT/Siena không phải ngoại lệ. Khảo sát của NBC News hồi tháng 03/2026 cho thấy AI xếp thấp hơn cả ICE (Cơ quan Thực thi Di trú) về mức độ ủng hộ. Khảo sát Gallup tháng 05/2026 cho thấy 7 trên 10 người Mỹ phản đối xây dựng data center AI tại địa phương.

Có một chi tiết đáng chú ý trong khảo sát mới nhất: dù phản đối data center mạnh, cử tri xếp AI và data center khá thấp trong danh sách vấn đề quyết định lá phiếu bầu cử giữa kỳ. Nghĩa là người dân không thích data center, nhưng chưa đủ để biến nó thành chủ đề tranh cử hàng đầu. Tuy nhiên, điều này có thể thay đổi khi các dự án xây dựng thực sự xuất hiện tại cộng đồng.

Khoảng cách giữa đầu tư và chấp nhận

Bức tranh tổng thể cho thấy một nghịch lý ngày càng sâu sắc. Ngành AI đang trong giai đoạn đầu tư khổng lồ, với hàng trăm tỷ USD đổ vào xây dựng hạ tầng mới. Nhưng công chúng ngày càng không muốn hạ tầng đó nằm gần nhà mình. Loudoun County, Virginia, nơi tập trung nhiều data center nhất nước Mỹ, đã trở thành biểu tượng của sự phản kháng: cư dân phàn nàn về tiếng ồn, tiêu thụ nước, ô nhiễm, và thay đổi cảnh quan.

Phản ứng chính trị đã bắt đầu. Các chính trị gia từ cả hai đảng đang bắt đầu nói “không” với data center, nhận ra rằng bỏ phiếu ủng hộ xây dựng có thể khiến họ mất phiếu tại địa phương. Xu hướng này có thể làm chậm đáng kể kế hoạch mở rộng hạ tầng AI tại Mỹ, bất kể chính sách liên bang có ủng hộ hay không.

Điểm cần theo dõi: liệu sự phản đối của công chúng có đủ mạnh để tạo ra luật hạn chế data center ở cấp bang hay liên bang hay không. Nếu có, nó sẽ tác động trực tiếp đến tốc độ triển khai AI tại Mỹ và có thể đẩy một phần đầu tư sang các nước có ít phản đối hơn.