Ray Dalio, nhà sáng lập Bridgewater Associates, cảnh báo Mỹ có thể đối mặt khủng hoảng nợ trong khoảng 3 năm tới (biên độ sớm hoặc muộn 2 năm) nếu quỹ đạo tài khóa không thay đổi. Con số ông đưa ra:
- Thu ngân sách ~5.500 tỷ USD, chi ~7.500 tỷ USD, thâm hụt ~2.000 tỷ USD/năm.
- Khoảng 10.000 tỷ USD nợ đáo hạn cần tái cấp vốn, chi phí lãi vay ~1.000 tỷ USD.
- Tổng nghĩa vụ gốc cộng lãi: ~11.000 tỷ USD, tương đương gấp đôi nguồn thu chính phủ.
Điều kiện của Dalio để tránh kịch bản xấu: đưa thâm hụt từ mức 6-7% GDP hiện nay xuống gần 3%, bằng cách cắt chi tiêu, tăng nguồn thu và hạ chi phí lãi. Nếu không, vòng xoáy phát hành thêm trái phiếu để trả nợ cũ sẽ tự khuếch đại, và nếu ngân hàng trung ương phải vào mua để giữ cầu, rủi ro sẽ chuyển từ thị trường nợ sang đồng tiền và lạm phát. Ông lấy Nhật Bản làm ví dụ: tỷ lệ trái phiếu chính phủ do Ngân hàng Trung ương Nhật nắm giữ đã tăng từ 11,6% (2013) lên 53,3% (2023).
Khuyến nghị đầu tư cụ thể: giảm tỷ trọng tài sản nợ như trái phiếu, tăng vàng lên 10-15% danh mục, và nắm giữ “một ít Bitcoin”. Đây là sự tiếp nối lập trường công khai của ông từ 2025 chứ không phải chuyển hướng mới.
Hai điểm nên đọc kỹ. Thứ nhất, cảnh báo này đến khi dữ liệu thị trường đang cùng hướng: nợ liên bang Mỹ đã vượt 40.000 tỷ USD, lợi suất trái phiếu dài hạn ở mức cao nhiều năm (30 năm đóng phiên thứ Sáu ở 5,27%), và Bộ Tài chính Scott Bessent vừa mở rộng chương trình mua lại trái phiếu kỳ hạn dài, tức Washington đã chủ động hỗ trợ thị trường nợ. Thứ hai, giá đang phản ứng trước lời nói: BTC tăng hơn 22% trong tuần và vàng tăng ~15% trong tháng 8 lên quanh 4.600 USD/ounce.
Cảnh báo của Dalio không phải tin tức đột xuất mà là một luận điểm vĩ mô có hệ thống, được lặp lại nhất quán nhiều năm. Giá trị của nó nằm ở việc kiểm chứng theo thời gian bằng chính các biến số ông nêu: thâm hụt, chi phí lãi, và ai mua trái phiếu Mỹ trong vài quý tới.