Sắc lệnh buộc cơ quan chính phủ Mỹ thay đổi tên gọi từ AI (Artificial Intelligence) là SI (Super Intelligence) đã tạo ra một hiệu ứng phụ không ai dự đoán: tên miền quốc gia Slovenia (.si) trở thành tên miền được săn đón nhất hiện tại.
Klara Herman, người phát ngôn của Registry SI, tổ chức quản lý tên miền Slovenia, nói với BBC rằng lượt mua tên miền .si trong tháng 9 tăng 2.199%. Bà cẩn trọng không gắn toàn bộ mức tăng này cho Tổng thống Trump.
Registry ghi nhận 11.000 địa chỉ mới vào ngày 30/9, tức ngày sau khi sắc lệnh được ký, và gần 13.000 tên miền .si mới trong 24 giờ gần nhất khi TechCrunch đăng bài.
Sắc lệnh yêu cầu gì
Để hiểu vì sao tên miền này bị săn, cần đọc đúng nội dung sắc lệnh. Theo văn bản Executive Order 14434 mang tên “Inaugurating The Era Of Super Intelligence”, chính quyền xác định chính sách là các cơ quan hành pháp liên bang, trong giới hạn luật cho phép, sẽ dùng thuật ngữ “Super Intelligence” và “SI” thay cho “Artificial Intelligence” và “AI”, và không công nhận việc sử dụng hai cụm từ sau trong bất kỳ bối cảnh nào.
Phần triển khai áp dụng cho thư từ chính thức, truyền thông công, trang web, báo cáo và tài liệu chính sách trong nhánh hành pháp. Sắc lệnh không yêu cầu sửa các văn bản đã ban hành trước đó. Định nghĩa “Super Intelligence” và “SI” chỉ là đường lối hành pháp, và trong 60 ngày, cố vấn khoa học công nghệ của Tổng thống phải trình dự thảo định nghĩa ở cấp liên bang.
Nói cách khác, “SI” ở thời điểm này là thuật ngữ hành pháp bên trong chính quyền Mỹ, không phải một khái niệm kỹ thuật mới. Câu hỏi mở ra là liệu việc đổi tên trong văn bản hành pháp có đủ để kéo theo việc tên miền quốc gia nào khác được săn, khi phần lớn người dùng cuối không đọc văn bản chính phủ Mỹ.
Không phải ai cũng mua vì AI
Hostinger, một nhà cung cấp lưu trữ web, cho biết .si hiện là phần mở rộng phổ biến thứ hai của họ, chỉ sau .com. Trong số khách hàng của họ, gần 4.300 người đăng ký vào ngày 30/9 và khoảng 5.400 vào ngày 01/10. Hơn ba phần tư số đăng ký từ ngày 23/09 trở đi nằm trong hai ngày cuối, và hơn một nửa người mua đến từ Mỹ và Ấn Độ.
Nhưng con số đáng chú ý nhất lại là phần không phải AI. Chỉ khoảng 3% tên miền .si tại Hostinger liên quan tới AI. Phần lớn được mô tả là “không phân loại”, tức không khớp chủ đề cụ thể nào.
Wix, một nền tảng khác, nói rằng không thấy mức tăng “có ý nghĩa” và lượng đăng ký từ ngày 29/09 là rất nhỏ. Một phát ngôn của Wix nói thêm: “vẫn còn sớm nên có thể thay đổi”. Chênh lệch giữa Hostinger và Wix cho thấy số liệu đăng ký tên miền phụ thuộc vào nền tảng nào đó. Về giá, Hostinger cho biết .si khoảng 12 USD mỗi năm, so với .ai khoảng 90 USD và phải cam kết hai năm.
Klaudijus Januitis, người phụ trách tên miền tại Hostinger, kỳ vọng nhu cầu .si sẽ tiếp tục tăng nhưng không cho rằng nó sẽ thay thế .ai. Ông nhấn mạnh khác biệt về cấu trúc: Anguilla thu phí cao cho .ai và tiền chảy về ngân sách nhà nước, còn .si rẻ hơn nhiều và tiền về tổ chức quản lý tên miền. Theo cách nói của ông, với Anguilla, .ai trở thành nền kinh tế thứ hai, còn với Slovenia, .si chỉ là một khoản thưởng.
Mua để bán lại?
Kim Than, CEO của Genius PR, chuyên làm việc với các nhà sáng lập trong lĩnh vực AI và tiền mã hóa, nói ông đã mua phiên bản .si của tên công ty để bảo vệ thương hiệu, chỉ vì giá rẻ và để “chốt trước lúc đắt hơn”. Ông mô tả tên miền như một loại đồ sưu tầm số, có thể mua bán lại và thậm chí là token hóa nó trên blockchain. Ông cũng nói một số nhà sáng lập bạn bè đang mua vì tin đây là làn sóng AI mới, và câu “ai biết nó đi được bao xa” là cách ông mô tả vị thế của mình.
Đó là lời tự thừa nhận từ một người đang mua, và nó phù hợp với dữ liệu chỉ 3% tên miền liên quan tới AI. Một tên miền chỉ trở thành đầu tư sinh lời nếu có người tiếp tục mua với giá cao hơn. Câu hỏi thực tế là liệu Slovenia có đủ khả năng chuyển đổi lưu lượng đột biến thành nhu cầu dài hạn, hay đây chỉ là một đợt tích trữ ngắn hạn đang tự tạo cho chính mình điều kiện bán ra.