Câu hỏi quen thuộc của crypto ở mỗi mùa tăng là “kiếm tỷ người dùng tiếp theo ở đâu”. Giờ có một đáp án đang dần thành hình: có thể là tỷ AI agent.
Giao thức thanh toán x402 của Coinbase, thiết kế riêng để máy trả tiền cho máy, đã xử lý hơn 165 triệu giao dịch với tổng giá trị 50 triệu USD, theo số liệu Coinbase công bố. Gần như toàn bộ, khoảng 99%, được thanh toán bằng USDC, với mức trung bình chỉ khoảng 30 cent mỗi giao dịch. Tức là những khoản thanh toán nhỏ, lặp đi lặp lại, đúng kiểu một agent gọi dịch vụ trực tuyến hay mua dữ liệu.
Động lực đến từ hai phía. Về hạ tầng, Cloudflare với bộ Wallets và cloudflare.pay, cùng MoonPay, Visa và Mastercard đều đang xây nền tảng để agent chi tiêu trong giới hạn đã được thiết lập sẵn. Ý tưởng chung là một agent có thể tự trả tiền cho thứ nó cần, nhưng không thể vượt quá mức ngân sách mà người vận hành cho phép.
Về mặt nhận định, người đứng đầu bộ phận sản phẩm AI của Coinbase ví giai đoạn này với kỷ nguyên Napster và LimeWire của thanh toán do máy tự thực hiện: công nghệ đã chạy, ai cũng thấy tiềm năng, nhưng quy mô thực tế vẫn còn rất nhỏ so với thị trường thanh toán toàn cầu.
Điểm đáng chú ý nhất nằm ở sự đảo chiều tư duy. Thay vì tranh nhau đưa crypto tới đông đảo con người qua hàng loạt ứng dụng, bài đặt cược mới là để máy tự giao dịch với nhau bằng stablecoin. Ở đó USDC chiếm gần như trọn vẹn thị phần, vì một đồng tiền neo USD, ổn định và được chấp nhận rộng rãi là thứ phù hợp nhất cho các khoản thanh toán máy-với-máy.
Với người theo dõi thị trường, tín hiệu này có hai mặt. Nó mở ra một phạm vi sử dụng mới cho stablecoin vượt ngoài đầu cơ, nhưng đồng thời cho thấy dòng tiền thật vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm, chưa tạo ra khối lượng đáng kể.