Khoảng 13:54 UTC ngày 21/10/2026, Solana Foundation xác nhận bản nâng cấp đồng thuận lớn nhất trong lịch sử mạng lưới mang tên Alpenglow đã chính thức được kích hoạt trên mainnet, tại kỷ nguyên (epoch) 1064 và slot khối số 459.653.000.

Đây là sự thay đổi căn bản về mặt giao thức kể từ khi mạng lưới ra mắt, thay thế hoàn toàn cơ chế đồng thuận cũ TowerBFT vốn được sử dụng từ năm 2020 đến nay.

Đưa việc biểu quyết ra ngoài chuỗi để hướng tới tốc độ mili giây

Trước khi Alpenglow đi vào vận hành, mỗi máy chủ xác thực (validator) trên mạng lưới Solana phải ghi trực tiếp phiếu bầu vào các khối trên chuỗi như một giao dịch thông thường. Quá trình này đòi hỏi một khoảng thời gian tích lũy đủ số phiếu chấp thuận, khiến thời gian để một giao dịch đạt trạng thái hoàn tất tuyệt đối (finality) thường mất từ 6 đến 12 giây.

Giai đoạn đầu tiên của Alpenglow, có tên gọi là Votor, đã tách hoàn toàn hoạt động biểu quyết của validator ra khỏi chuỗi chính. Các phiếu bầu được tổng hợp thành những chứng nhận kỹ thuật số gọn nhẹ, cho phép khóa giao dịch chỉ sau một đến hai vòng xác nhận. Về mặt lý thuyết thiết kế, cơ chế này hướng tới mục tiêu rút ngắn thời gian hoàn tất giao dịch xuống chỉ còn khoảng 150 mili giây, nhanh gấp 40 lần so với trước và tương đương với tốc độ quét thẻ tín dụng trong thanh toán truyền thống.

Song song với việc cải thiện tốc độ, cấu trúc chi phí cho các đơn vị vận hành nút xác thực cũng được giảm tải đáng kể. Trước đây, mỗi validator phải tiêu tốn trung bình khoảng 2 SOL mỗi ngày tiền phí nộp phiếu biểu quyết lên chuỗi. Với Alpenglow, khoản phí này được bãi bỏ và thay thế bằng mức phí cố định 0,8 SOL cho mỗi epoch kéo dài 24 giờ, giúp các nhà vận hành tiết kiệm khoảng 60% chi phí biểu quyết.

Ranh giới giữa mục tiêu thiết kế và thông số vận hành thực tế

Mặc dù mục tiêu 150 mili giây mở ra triển vọng rất lớn cho các ứng dụng giao dịch tần suất cao và thanh toán vi mô, dữ liệu ghi nhận ngay sau thời điểm kích hoạt cho thấy hệ thống vẫn đang trong quá trình chuyển giao. Tại thời điểm Cointelegraph tiếp cận bảng dữ liệu giám sát của Solana Foundation, thời gian hoàn tất giao dịch thực tế trên mainnet vẫn ở mức 6,6 giây cùng thông lượng đạt 4.721 giao dịch mỗi giây (TPS).

Giới chuyên môn cũng lưu ý rằng số lượng giao dịch hiển thị trên các công cụ theo dõi mạng có thể sụt giảm mạnh trong những ngày đầu, do các phiếu biểu quyết của validator trước đây vốn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng khối lượng xử lý nay đã được chuyển ra ngoài chuỗi.

Sau khi hoàn tất giai đoạn Votor, đội ngũ phát triển dự kiến sẽ tiếp tục triển khai giao thức phân phối dữ liệu khối mới mang tên Rotor để thay thế cho Turbine, đồng thời hướng tới bản cập nhật phần mềm Agave 4.5 vào tháng 12/2026. Alpenglow đã hoàn tất bước đi khởi đầu trên mainnet, nhưng mạng lưới sẽ cần thêm thời gian thử lửa dưới tải thực tế để chứng minh liệu mục tiêu 150 mili giây có thực sự trở thành tiêu chuẩn vận hành hàng ngày hay không.