AMD thông báo thỏa thuận mua lại World Labs, phòng thí nghiệm AI do Fei-Fei Li sáng lập, với giá trị khoảng 8,2 tỷ USD và thanh toán bằng cổ phiếu. Giao dịch dự kiến hoàn tất trước cuối năm 2026, phụ thuộc phê duyệt pháp lý. Sau khi hoàn tất, bà Li sẽ giữ chức phó tổng giám đốc kiêm giám đốc khoa học của AMD, báo cáo trực tiếp với Lisa Su. Reuters gọi đây là cược vào AI vật lý, tức là các hệ thống hiểu và mô phỏng thế giới thực.

Mua người, không chỉ mua công nghệ

Thông cáo của AMD nói khá thẳng lý do: Xây nền tảng tính toán cho thế hệ AI mới đòi hỏi hiểu sâu các model đang phát triển như thế nào. Thương vụ này mang về cho AMD đội ngũ nghiên cứu và chuyên gia model, đồng thời giữ World Labs hoạt động tách biệt khỏi mảng sản xuất chip cho tới khi giao dịch đóng.

Lĩnh vực mà World Labs theo đuổi gọi là trí tuệ không gian, tức khả năng mô hình hóa môi trường ba chiều và tương tác vật lý. Theo Reuters, đây là một hướng nghiên cứu mới nổi có thể định hình nhu cầu tương lai về chip, phần mềm và hạ tầng AI.

Fei-Fei Li viết trong bài dài trên X rằng bà từng lập startup vì tin rằng ngôn ngữ đơn thuần không đủ cho việc phát triển model, rằng vũ trụ không được tạo từ chữ mà từ những thứ có thật. Bà cũng nói lý do chọn AMD là để tiến gần hơn với phần cứng, vì theo bà, thiếu một nỗ lực tập trung vào phần cứng thì AI bị kìm hãm về hiệu suất và quy mô. Đây là giao dịch lớn thứ hai của AMD sau khoảng 50 tỷ USD cho Xilinx năm 2022.

Điểm đáng chú ý là AMD không phải bên lạ. World Labs đã gọi vốn 1 tỷ USD trong một vòng gọi vốn đầu năm nay, trong đó AMD là một trong những bên tham gia. Nói cách khác, đây không phải là một lần bất ngờ gặp gỡ giữa hai công ty, mà là AMD nâng mức đầu tư của mình lên mức mua cả công ty.

Bối cảnh: một tháng sau khi AMD mua Taalas

Thương vụ World Labs diễn ra khoảng một tháng sau khi AMD công bố mua Taalas, hãng chuyên thiết kế silicon cho suy luận AI, có trụ sở tại Toronto và được thành lập năm 2023. AMD nói công nghệ của Taalas sẽ được tích hợp vào lộ trình accelerator, cùng các giải pháp cấp hệ thống đi kèm GPU Instinct, CPU EPYC và phần mềm ROCm.

Nhìn lại, hai thương vụ này cho thấy AMD đang mua theo hai hướng khác nhau cùng lúc: Taalas nhắm vào hiệu suất suy luận ở tầng phần cứng, còn World Labs nhắm vào tầng model để hiểu nhu cầu tính toán sẽ đi đâu. Cả hai đều hướng tới việc giảm ràng buộc so với đối thủ Nvidia, vốn đang dẫn đầu về nền tảng tính toán AI.

Câu hỏi thực tế nằm ở chỗ khác

World Labs chuyên về mô hình không gian, tạo, tái dựng và mô phỏng môi trường 3D tương tác từ đầu vào văn bản, hình ảnh và video, cũng như công nghệ cho học và mô phỏng robot. Bà Li cho biết công ty gần đây phát hành Atlas, kiến trúc mô hình đa phương thức dự đoán góc nhìn camera tiếp theo từ ảnh 2D, và nói rằng kiến trúc này đã giải quyết một vấn đề lâu năm trong thị giác máy tính là tái dựng thưa. Đây là tuyên bố của chính World Labs, chưa được kiểm chứng độc lập.

Số tiền 8,2 tỷ USD lớn, nhưng phần lớn giá trị của nó nằm ở con người và tầm nhìn nghiên cứu, không phải ở sản phẩm đang tạo doanh thu. Rủi ro thực tế sẽ lộ ra sau khi giao dịch đóng: liệu một tổ chức nghiên cứu được nuôi dưỡng bởi vốn VC có thể vận hành hiệu quả khi nằm trong một công ty phần cứng với chu kỳ kinh doanh theo quý. Và ở chiều ngược lại, nếu AMD không thắng được thị phần tính toán AI, việc sở hữu một đội ngũ model giỏi có tự tạo ra nhu cầu cho chip của AMD, hay sẽ tạo thêm chi phí phải gánh?