Anthropic vừa công bố báo cáo Threat Intelligence tháng 9/2026, cáo buộc 7 phòng lab AI tại Trung Quốc tiến hành các chiến dịch chưng cất bất hợp pháp (illicit distillation) nhắm vào Claude. Đây là cáo buộc quy mô lớn nhất từ trước đến nay mà một công ty AI frontier công khai.
Alibaba là công ty đứng đầu về chiến dịch chưng cất
Chiến dịch lớn nhất được attributed cho Alibaba, nhắm vào khả năng suy luận chain-of-thought (CoT) của các model Opus 4.6 và 4.7. Từ tháng 05 đến tháng 07/2026, Anthropic quan sát được hơn 151 triệu lượt trao đổi phát sinh từ hơn 3.500 tài khoản gian lận, đạt đỉnh gần 3 triệu lượt/ngày.
Mục tiêu là khai thác chuỗi suy luận nội bộ của Claude, chuyển thành dữ liệu huấn luyện supervised fine-tuning (SFT) cho các model Qwen 3.5, 3.6 và 3.7. Alibaba cũng dùng Claude để phát triển hạ tầng AI nội bộ, bao gồm môi trường reinforcement learning và nghiên cứu kiến trúc model.
Các tài khoản gian lận sử dụng proxy residential, email dùng một lần và thanh toán thẻ ảo để che giấu danh tính. Khi Anthropic cấm một nhóm tài khoản, Alibaba nhanh chóng chuyển traffic sang nhóm khác. Một số tài khoản còn được phát hiện đang chuyển tiếp yêu cầu từ DeepSeek và Xiaomi.
Moonshot AI lén chuyển tiếp yêu cầu của người dùng sang Claude
Moonshot AI, công ty phát triển model Kimi, bị cáo buộc âm thầm chuyển tiếp yêu cầu của khách hàng sang mô hình Claude thay vì xử lý bằng Kimi. Người dùng nghĩ họ đang dùng Kimi, nhưng thực tế nhận phản hồi từ Claude. Trong một đợt 10 ngày, Moonshot chuyển tiếp gần 300.000 yêu cầu thông qua mạng lưới 5.380 tài khoản gian lận, phần lớn đặt tại Singapore và Nhật Bản.
Moonshot còn lưu lại các cuộc trò chuyện và xây dựng pipeline trích xuất CoT để huấn luyện model riêng. Họ vượt qua cơ chế “thinking signature” của Anthropic bằng cách lưu chữ ký suy luận từ phản hồi của Claude, rồi mở session mới để Claude chuyển đổi chữ ký đó trở lại thành chuỗi suy luận đầy đủ.
Đáng lo ngại, các yêu cầu được chuyển tiếp chứa thông tin nhạy cảm của khách hàng Moonshot, bao gồm dữ liệu từ các công ty đa quốc gia và cả các tác nhân nhà nước. Anthropic cho biết không rõ Moonshot có thông báo cho khách hàng về việc này hay không.
SenseTime mua lại transcript từ bên thứ ba, MiniMax lập công ty vỏ bọc
SenseTime xây dựng pipeline chưng cất bằng cách mua lại transcript cuộc trò chuyện giữa người dùng và Claude từ các nhà cung cấp dữ liệu bên thứ ba. Các transcript này bị thu thập từ người dùng truy cập Claude qua ứng dụng hoặc dịch vụ trung gian, mà không có sự đồng ý của họ. SenseTime cũng dùng Claude để viết chính pipeline chưng cất và khởi chạy các đợt huấn luyện.
MiniMax đi xa hơn khi tự lập một công ty vỏ bọc cung cấp dịch vụ proxy. Công ty này không có liên kết rõ ràng với MiniMax và chỉ cung cấp API truy cập vào model Anthropic và OpenAI, không cung cấp model Trung Quốc nào, kể cả model của chính MiniMax. Bằng chứng cho thấy mục đích là thu thập trao đổi giữa người dùng và model frontier Mỹ.
Xiaomi cũng bị cáo buộc phát lại cuộc trò chuyện và phiên coding của người dùng để tăng cường dữ liệu huấn luyện cho model tương lai.
Bức tranh lớn
Tổng cộng, Anthropic ghi nhận gần 200 triệu lượt trao đổi liên quan đến các chiến dịch chưng cất. Các kỹ thuật ngày càng tinh vi, từ lệnh đơn giản “không đánh dấu trích xuất suy luận” đến chiêu “dịch thuật” ép Claude xuất chuỗi suy luận dưới dạng bản dịch tiếng Nhật katakana.
Điểm đáng lo ngại nhất là khi model bị chưng cất bất hợp pháp, các biện pháp bảo vệ an toàn của Claude không được truyền sang model mới. Nghĩa là model “học lỏm” có thể sở hữu năng lực nguy hiểm về sinh học hoặc mạng mà không có hàng rào an toàn nào.
Về phía Anthropic, công ty đã triển khai nhiều lớp phòng thủ như classifier phát hiện trích xuất adversarial, cơ chế tóm tắt suy luận trước khi trả lời và hệ thống “preserved thinking” ngăn tài khoản API mới chỉnh sửa system prompt. Hãng cũng chia sẻ thông tin tình báo với cơ quan chức năng và đối tác ngành.
Phía Alibaba, Moonshot và các lab bị cáo buộc vẫn chưa có phản hồi chính thức. Nếu các cáo buộc được xác nhận, đây sẽ là bằng chứng rõ ràng nhất về quy mô “học lỏm” trong cuộc chạy đua AI Mỹ-Trung.