Balancer, một trong những AMM lâu đời nhất của DeFi, đang đối mặt với khả năng đóng cửa hoàn toàn. Marcus, contributor chính của dự án, vừa đăng đề xuất BIP-XXX trên diễn đàn của dự án kêu gọi ngừng mọi hoạt động phát triển mới, đóng DAO và phân phối tiền cho holder BAL theo tỷ lệ. Treasury hiện tại đang nắm giữ ít nhất 9 triệu USD theo giá token hiện hành.

Tại sao chọn đóng cửa?

Đề xuất này không đến từ khủng hoảng bất ngờ mà là kết quả của một quá trình cải tổ nhiều lần nhưng thất bại. Tháng 04/2026, holder BAL đã thông qua kế hoạch tái cấu trúc: cắt chi phí, dừng phát hành token, đơn giản hóa mô hình tokenomics, chuyển doanh thu protocol về DAO. Đội ngũ đã thực hiện điều đó, cho ra mắt phiên bản V3 và hoạt động đúng thiết kế.

Nhưng kết quả lại không như kỳ vọng. Phần lớn doanh thu vẫn đến từ V2 trong khi doanh thu V3 không tăng trưởng đủ để thay thế. Doanh thu tháng 08 chỉ còn khoảng 30.000 USD, giảm mạnh so với 97.000 USD tháng 06. Trong khi đó chi phí vận hành hàng tháng khoảng 150.000 USD. Khoảng cách giữa chi phí và doanh thu ngày càng rộng và treasury đang bị bào mòn mỗi tháng để chờ đợi một kết quả không đến.

Thêm vào đó, vụ hack vào tháng 11/2025 tấn công vào các pool V2 cũ cũng để lại di chứng cho giao thức. Dù V3 là kiến trúc khác hoàn toàn, cái tên Balancer vẫn mang theo vết nhơ trong mọi cuộc thảo luận từ đó, khiến việc thu hút người dùng mới khó khăn hơn. Marcus viết: “Với bộ sản phẩm hoạt động, cấu trúc tinh gọn và nỗ lực đầy đủ từ những người ở lại, mức độ chấp nhận mà kế hoạch yêu cầu đã không đến. Tôi không thấy con đường nào được tài trợ thay đổi bức tranh này.”

Phân phối treasury như thế nào

Đề xuất chi tiết cách phân phối treasury thành hai vòng kèm một đợt quét cuối:

  • Vòng một mở vào cuối tháng 05/2027, sau khi mọi veBAL lock hiện tại đã hết hạn. Holder đốt BAL và nhận phần tỷ lệ của mình bằng đúng token mà treasury đang giữ mà không tiếp tục quy đổi sang BAL. Thời gian nhận token kéo 6 tháng, đến cuối tháng 11/2027. Địa chỉ nào không nhận trong vòng một sẽ không có phần trong vòng hai.

  • Vòng hai là airdrop tự động đến các địa chỉ đã nhận ở vòng một, theo tỷ lệ phần đã nhận. Bao gồm: ngân sách chưa chi, doanh thu mới đến (phí từ pool còn chạy trước khitạm dừng, khoản thu hồi), và phần không được nhận ở vòng một. Diễn ra trong 2 tháng sau khi vòng một đóng.

  • Đợt cuối cách vòng hai 6 tháng, phân phối mọi thứ còn lại đến cho cùng địa chỉ và tỷ lệ. Quy trình kết thúc tại đó.

Lịch trình và chi phí

Đề xuất cũng đi kèm lịch trình cụ thể:

  • Ngày 15/09 đăng bài và bắt đầu mở exit window.

  • Ngày 25-29/09 bỏ phiếu snapshot.

  • Ngày 30/10 chuyển pool sang chế độ chỉ rút tiền.

  • Ngày 01/11 bắt đầu ngân sách thanh lý.

  • Cuối tháng 05/2027 bắt đầu mở vòng một.

Ngân sách thanh lý tổng cộng là 400.000 USD. Mọi khoản không chi sẽ quay lại treasury và đi vào phân phối.

Đề xuất cũng hủy BIP-919 (kế hoạch mua lại BAL theo giá NAV) và thay thế bằng cơ chế phân phối treasury trực tiếp.

Phản ứng từ cộng đồng

Đề xuất nhận phản hồi trái chiều. Nhiều người cho rằng đóng cửa sẽ là sai lầm lớn và đề xuất thay thế bằng hợp tác với WiseSoft để giải quyết vấn đề doanh thu ngay lập tức. Cộng đồng cũng gợi ý mở pool chứng khoán (Nasdaq, Nvidia, Google, Apple) trên Robinhood chain thay vì đóng cửa.

Marcus cũng tiết lộ trong đề xuất rằng các contributor đang làm việc trên một đề xuất riêng để giữ infrastructure sống dưới tên mới, và anh ủng hộ nó như một nhánh fork. Nhưng đề xuất đó sẽ được đăng riêng và quyết định riêng.

Nếu đề xuất không được thông qua, framework hiện tại giữ nguyên: BIP-918 và ngân sách, BIP-919 buyback theo lịch, BIP-687 bounty, và contract vẫn hoạt động. Nhưng Marcus nói rõ: anh sẽ không đứng đầu kế hoạch tiếp tục, và mọi hướng đi khác phải qua cùng quy trình diễn đàn, được định giá và nhân sự bởi người đề xuất.

Với holder BAL, đây là quyết định quan trọng: nhận lại treasury trong khi nó còn substantial (ít nhất 9 triệu USD) hay tiếp tục chi tiêu trên con đường đã thử và chưa thành công. Snapshot vote dự kiến 25-29/09 sẽ cho câu trả lời.