Đợt tăng giá mạnh nhất của Bitcoin trong hai năm qua không đến từ nhu cầu mua mới mà gần như hoàn toàn do các vị thế short bị ép thanh lý. Theo báo cáo chung giữa Glassnode và Bybit, Bitcoin đã tăng 24,6% trong năm ngày đầu tháng 08/2026, trong khi đòn bẩy hoạt động trên thị trường lại giảm.

89% mỗi USD bị thanh lý trong đợt rally này đến từ vị thế short, tức người bán khống phải mua lại Bitcoin để đóng vị thế, tạo ra lực mua cưỡng bức đẩy giá lên nhanh.

Cấu trúc thị trường mong manh hơn bề ngoài

Số liệu này đáng lo ngại vì nó cho thấy đợt rally không có nền tảng nhu cầu vững chắc. Khi short cover là động lực chính, đợt tăng có thể đảo chiều nhanh chóng khi lực mua cưỡng bức cạn kiệt. Thực tế, Bitcoin hiện giao dịch quanh 81.000 USD, cao hơn mức trước đợt rally tháng 08, nhưng hành động giá trong tuần qua cho thấy thị trường vẫn nhạy cảm với tin xấu.

Tuần trước, Bitcoin từng rơi xuống dưới 75.000 USD sau khi Thượng viện Mỹ từ chối CLARITY Act, đạo luật quy định thị trường crypto, với tỷ số phiếu 49-50, thiếu 11 phiếu so với ngưỡng 60 cần thiết để thông qua. Đây là thất bại lập pháp lớn nhất của ngành crypto tại Quốc hội Mỹ trong năm nay.

Fed tăng lãi suất lần đầu sau ba năm, nhưng không phải chu kỳ thắt chặt mới

Ngân hàng Trung ương Mỹ tăng lãi suất 25 điểm cơ bản lên khoảng 3,75% - 4,00% trong cuộc họp ngày 17/09, lần tăng đầu tiên kể từ tháng 07/2023. Cả 12 thành viên FOMC đều bỏ phiếu ủng hộ.

Tuy nhiên, thị trường tập trung vào dot plot hơn là quyết định hiện tại. Biểu đồ chấm (dot plot) cho thấy lãi suất trung bình dự kiến chỉ còn một lần tăng nữa, đạt 4,1% vào cuối năm 2027, ngụ ý đây không phải bắt đầu một chu kỳ thắt chặt liên tục. Phản ứng của Bitcoin ban đầu khá nhẹ nhàng, giao dịch quanh 76.300 USD ngay sau quyết định.

Sau đó, đợt short squeeze từ tuần trước kết hợp với dot plot ôn hòa đã đẩy Bitcoin trở lại trên 80.000 USD.

ETF vẫn hút tiền dù thị trường bán tháo

Một tín hiệu tích cực: dòng tiền vào spot Bitcoin ETF vẫn dương mạnh ngay cả trong bối cảnh giá giảm. Ngày 18/09, spot Bitcoin ETF ghi nhận 433 triệu USD dòng tiền ròng, dẫn đầu bởi Fidelity FBTC (311 triệu USD) và BlackRock IBIT (108 triệu USD). Spot Ethereum ETF cũng hút 144 triệu USD, chủ yếu qua BlackRock ETHA.

Sự phân kỳ giữa giá giảm và ETF hút tiền cho thấy tổ chức đầu tư vẫn tích lũy, trong khi nhà đầu tư lẻ đang bán ra, một cấu trúc quen thuộc trong các chu kỳ trước.

Điểm cần theo dõi: nếu đợt rally tiếp theo vẫn chỉ dựa trên short cover thay vì nhu cầu mua mới thật sự, Bitcoin có thể đối mặt với đợt điều chỉnh sâu hơn khi lực ép short cạn kiệt.