Phiên bản sửa đổi sau cùng của Clarity Act trước thời điểm bỏ phiếu then chốt 16/09

Thượng viện Hoa Kỳ sắp bước vào tuần làm việc có tính chất quyết định đối với Digital Asset Market Clarity Act, đạo luật được kỳ vọng sẽ tạo dựng khuôn khổ pháp lý toàn diện cho thị trường tiền mã hóa tại quốc gia này. Theo kế hoạch, phiên bỏ phiếu cloture (thủ tục kết thúc tranh luận) đầu tiên sẽ khởi động lúc 2h15 chiều ET ngày thứ Ba 16/09 (tương đương 1h15 sáng 17/09 theo giờ Việt Nam).

Nhà báo Eleanor Terrett đưa tin, các nghị sĩ Đảng Cộng hòa tại Thượng viện đã công khai đề xuất sửa đổi mới nhất cho Clarity Act, đồng thời nhấn mạnh đây là “phương án cuối cùng và tối ưu nhất” mà họ đưa ra để thương lượng với Đảng Dân chủ.

Những thay đổi chính trong bản sửa đổi

So với dự thảo ban đầu, phiên bản mới đã thu hẹp đáng kể phạm vi điều chỉnh. Cụ thể, các quy định bảo vệ blockchain thuộc Đạo luật Đảm bảo Pháp lý Blockchain hiện chỉ áp dụng trong phạm vi Đạo luật Bảo mật Ngân hàng (BSA) và quá trình thực thi dân sự, thay vì giữ phạm vi rộng lớn như trước.

Đối với các điều khoản về đạo đức, yếu tố khiến Đảng Dân chủ băn khoăn nhiều nhất, dự thảo sửa đổi yêu cầu các quan chức phải thoái vốn khỏi các khoản đầu tư tiền mã hóa lớn hoặc chuyển giao quản lý sang quỹ mù (blind trust). Đây là biện pháp nhằm giải quyết triệt để những nghi ngại liên quan đến lợi ích cá nhân của một số thượng nghị sĩ trong lĩnh vực này.

Bên cạnh đó, nhằm giảm thiểu rủi ro cho hệ thống ngân hàng truyền thống, đề xuất đã bổ sung cơ chế “cầu dao” (circuit breaker) đối với lợi suất stablecoin. Cơ chế này sẽ lập tức kích hoạt nếu ghi nhận dòng tiền gửi dịch chuyển quá mạnh từ các ngân hàng cộng đồng sang thị trường stablecoin.

Một số sửa đổi quan trọng khác gồm có: thắt chặt giám sát mô hình tích hợp dọc (vertical integration), kiểm soát các giao dịch liên kết và giải quyết xung đột lợi ích trên thị trường hàng hóa số. Đề xuất sửa đổi cũng khẳng định luật bảo vệ người tiêu dùng ở cấp bang vẫn duy trì hiệu lực, đồng thời quy định rõ các cơ chế bảo vệ nhà phát triển sẽ không miễn trừ họ khỏi các trách nhiệm pháp lý liên quan đến hoạt động phái sinh.

Chưa đúng như kỳ vọng

Theo phân tích của CoinDesk, tính đến chiều thứ Sáu, chưa đủ 60 phiếu để thông qua cloture. Các cuộc đàm phán dự kiến kéo dài qua cuối tuần và có thể thay đổi tình hình, nhưng nhìn chung, những người trong ngành tỏ ra bi quan.

Vấn đề cốt lõi không phải kỹ thuật mà là chính trị. Cuộc bỏ phiếu diễn ra chỉ bảy tuần trước cuộc bầu cử giữa kỳ. Các thượng nghị sĩ đang chạy đua tranh cử và không muốn mạo hiểm bỏ phiếu cho một dự luật gây tranh cãi. Càng gần ngày bầu cử, cơ hội hợp tác lưỡng đảng càng giảm.

Nếu Clarity Act thất bại?

Đây gần như là cơ hội cuối cùng của Clarity Act trong năm 2026. Thượng viện chỉ còn thời gian sàn giới hạn trước bầu cử, và còn nhiều vấn đề khác phải giải quyết. Nếu dự luật không qua được trong tháng này, nó coi như hết cơ hội trở thành luật trong năm nay.

Kịch bản thay thế đang được thảo luận trong ngành: Ủy ban Chứng khoán (SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) có thể dùng quyền ban hành quy tắc (rulemaking) để lấp một số khoảng trống pháp lý. Nhưng kịch bản này cũng đầy rủi ro, các nhóm lợi ích gần như chắc chắn sẽ kiện bất kể cơ quan nào đưa ra quy định mới, và kiện tụng có thể kéo dài quá ngày 20/01/2029 khi tổng thống tiếp theo nhậm chức.

Kết quả từ phiên bỏ phiếu ngày thứ Ba sẽ đóng vai trò then chốt, định hình rõ nét lộ trình quản lý tiền mã hóa tại Hoa Kỳ. Nếu Clarity Act đạt đủ số phiếu thông qua thủ tục cloture, ngành công nghiệp tiền mã hóa sẽ chính thức sở hữu một khung pháp lý toàn diện đầu tiên. Ngược lại, trong trường hợp thất bại, quy trình quản lý sẽ phải phụ thuộc vào các hoạt động ban hành quy định của SEC và CFTC, dẫn đến một con đường chậm chạp và phức tạp hơn đáng kể.