Sau nhiều quý liên tiếp rót hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng công nghệ và hứng chịu không ít hoài nghi về bong bóng kỳ vọng, các tập đoàn lớn ngoài nhóm Big Tech đã bắt đầu ghi nhận những kết quả tài chính hữu hình từ trí tuệ nhân tạo. Mùa báo cáo tài chính quý III/2026 đang chứng kiến sự chuyển dịch mang tính bước ngoặt, khi các nhà lãnh đạo doanh nghiệp bắt đầu đưa ra các con số định lượng cụ thể về đóng góp của AI vào bảng cân đối kế toán.
Lợi ích kinh doanh hàng trăm triệu USD từ ngân hàng và dược phẩm
Ngân hàng đa quốc gia Santander của Tây Ban Nha là một trong những định chế tài chính tiên phong công bố thước đo rõ ràng, khi cho biết các sáng kiến ứng dụng AI đã mang lại 194 triệu euro (tương đương khoảng 216 triệu USD) giá trị kinh doanh trong chín tháng đầu năm 2026. Giám đốc Tài chính của Santander, ông José García Cantera, nhấn mạnh rằng việc tích hợp AI vào quy trình vận hành giúp cắt giảm đáng kể các đầu việc giá trị thấp, giải phóng thời gian cho nhân sự tập trung vào các nghiệp vụ tạo ra doanh thu cao hơn.
Ở lĩnh vực y tế và dược phẩm, Giám đốc Điều hành của Novartis, ông Vas Narasimhan, chia sẻ trên truyền hình CNBC rằng đây là quý đầu tiên ông thực sự chứng kiến công nghệ AI tạo ra cải thiện rõ rệt trên báo cáo kết quả kinh doanh (P&L). Dù chưa thể bóc tách chính xác phần trăm đóng góp trong tổng số 6,04 tỷ USD thu nhập hoạt động cốt lõi quý III, ban lãnh đạo khẳng định năng suất trong bộ phận nghiên cứu phát triển (R&D) và khối tiếp thị bán hàng đã tăng trưởng vượt bậc nhờ các thuật toán phân tích chuyên sâu.
Một định chế tài chính lớn khác là Standard Chartered cũng ghi nhận mức tăng trưởng thu nhập hoạt động 14% trong quý vừa qua. Lãnh đạo ngân hàng cho biết hiệu ứng đòn bẩy hoạt động, nơi tốc độ tăng trưởng doanh thu vượt xa chi phí, phần lớn đạt được nhờ việc triển khai các công cụ tự động hóa quy trình nghiệp vụ cốt lõi ở quy mô lớn.
Sự đối lập giữa Big Tech và phần còn lại của nền kinh tế
Bức tranh tài chính từ các doanh nghiệp ứng dụng phản ánh tính bền vững của làn sóng đầu tư hạ tầng đang diễn ra tại thung lũng Silicon. Trước đó, kết quả kinh doanh cho thấy Alphabet báo doanh thu kỷ lục quý III với mảng dịch vụ đám mây Google Cloud tăng trưởng hơn gấp đôi lên 30,7 tỷ USD nhờ nhu cầu thuê máy chủ AI từ các tổ chức. Meta cũng khẳng định các thuật toán gợi ý AI đã mang lại nguồn doanh thu quảng cáo gia tăng khổng lồ.
Tuy nhiên, không phải mọi doanh nghiệp đều gặt hái thành quả ở quy mô lớn. Giám đốc Điều hành hãng bia Carlsberg, ông Jacob Aarup-Andersen, thừa nhận dù AI đã tác động tích cực tới quy trình chuỗi cung ứng, quản trị chi phí và định giá thương mại, nhưng những lợi ích này vẫn chưa đạt tới quy mô có thể làm thay đổi cục diện doanh thu toàn tập đoàn. Sự thận trọng này phù hợp với việc Tether nâng đệm dự trữ quý III để bảo vệ thanh khoản trong một môi trường kinh tế vĩ mô tiềm ẩn nhiều biến số khó lường.
Chuyển dịch từ làn sóng kỳ vọng sang kỷ nguyên hiệu quả thực chất
Các báo cáo thu nhập quý III/2026 phát đi tín hiệu quan trọng: trí tuệ nhân tạo đang dần thoát khỏi cái bóng của một trào lưu tiếp thị để trở thành một công cụ sinh lời thực thụ trong các hoạt động kinh doanh truyền thống. Áp lực từ các cổ đông phố Wall đã buộc các giám đốc điều hành phải ngừng đưa ra những lời hứa hẹn mơ hồ và bắt đầu chứng minh hiệu quả đầu tư trên từng đồng vốn giải ngân.
Dù các phương pháp đo lường giá trị kinh doanh do AI tạo ra vẫn còn mang tính nội bộ và chưa có quy chuẩn kiểm toán thống nhất, sự xuất hiện của các con số thực tế là bước khởi đầu cần thiết. Trong những quý tới, khoảng cách giữa các doanh nghiệp biết tận dụng công nghệ để tối ưu hóa biên lợi nhuận và những đơn vị chỉ chi tiền theo phong trào sẽ ngày càng bị kéo giãn rõ rệt.