Ethereum Foundation vừa công bố bảng đánh giá cho 62 Ethereum Improvement Proposal (EIP) được cân nhắc trong lộ trình Hegotá. Đây không phải là danh sách mọi thay đổi sẽ xuất hiện ngay lập tức, mà là cách nhóm Protocol Cluster cho biết đề xuất nào đáng được ưu tiên để biến thành một phần của mạng lưới.

Hai đề xuất được đặt ở hạng S, tức nhóm “phải triển khai”, là EIP-7805 và EIP-8141. EIP-7805, còn gọi là FOCIL, tập trung vào chống kiểm duyệt. Mục tiêu của hướng này là giảm khả năng một giao dịch hợp lệ bị gạt ra khỏi block chỉ vì quyết định của một bên trong quá trình xây block. Đây là chi tiết khá kỹ thuật, nhưng nó đi thẳng vào một tính chất nền tảng của blockchain công khai: người dùng phải có con đường hợp lý để đưa giao dịch lên mạng.

EIP-8141, hay Frame Transactions, là EIP thuộc nhóm account abstraction, giúp cho việc sử dụng và giao dịch bằng ví crypto trở nên đơn giản và ít kỹ thuật hơn thay vì phụ thuộc vào khuôn mẫu “một ví, một khóa, một cách trả phí” vốn đang gây nhiều ma sát cho người mới. Khi lớp giao dịch linh hoạt hơn, ứng dụng có thể thiết kế trải nghiệm gần với sản phẩm phổ thông hơn, thay vì bắt người dùng hiểu mọi quy tắc kỹ thuật ngay từ bước đầu.

Ngoài hai đề xuất hạng S, Protocol Cluster xếp 15 đề xuất vào hạng A, nghĩa là dự kiến nên triển khai, và loại 28 đề xuất khác. Chỉ riêng việc công khai phân tầng này cũng đáng chú ý. Ethereum thường có rất nhiều ý tưởng kỹ thuật cùng tồn tại trong thời gian dài. Danh sách ưu tiên không làm tranh luận biến mất, nhưng giúp cộng đồng nhìn rõ hơn đâu là những việc có khả năng được dồn nguồn lực.

Ethereum Foundation còn công bố việc muốn hướng tới khả năng kháng máy tính lượng tử cho các lớp thực thi, đồng thuận và dữ liệu của Ethereum L1 trước tháng 12/2029. Năm nhóm nghiên cứu xuyên các đợt nâng cấp gồm hoàn tất giao dịch nhanh, bảo mật hậu lượng tử, quyền riêng tư, trạng thái mạng và zkEVM.

Tuy nhiên, cần hiểu rõ đây mới chỉ là lộ trình nghiên cứu, không phải cam kết rằng Ethereum đã có giải pháp hoàn chỉnh hoặc người dùng sẽ được bảo vệ khỏi rủi ro lượng tử. Máy tính lượng tử đủ khả năng phá các cơ chế mật mã hiện tại vẫn chưa phải vấn đề vận hành trực tiếp của phần lớn người dùng. Nhưng với một hạ tầng được thiết kế để tồn tại nhiều thập kỷ, chuẩn bị trước là hợp lý hơn chờ đến khi mối đe dọa đã thành sự thật.

Điểm chính không nằm ở con số 62 EIP. Nó nằm ở việc Ethereum đang cố gắng xử lý song song ba lớp vấn đề: trải nghiệm sử dụng hiện tại, khả năng chống can thiệp ở cấp giao dịch và an toàn mật mã về dài hạn. Hegotá sẽ còn phải đi qua giai đoạn đặc tả, thử nghiệm và tranh luận. Nhưng bảng đánh giá này ít nhất đã cho thấy Ethereum đang muốn ưu tiên thứ gì trước.