Ngày 15/10/2026, Meta chính thức công bố mô hình Muse Spark Open và phát hành toàn bộ trọng số ra cộng đồng, khẳng định đây là mô hình mã nguồn mở có năng lực hàng đầu do một công ty Mỹ phát triển tính đến thời điểm hiện tại. Điều khiến giới công nghệ bất ngờ hơn cả là cái bắt tay kỹ thuật trực tiếp giữa Meta và Apple, cho phép mô hình khổng lồ này vận hành cục bộ trên các máy tính để bàn thay vì phải phụ thuộc vào hạ tầng máy chủ đám mây.

Muse Spark Open là một mô hình đa phương thức tự nhiên (natively multimodal) sở hữu tổng cộng 816 tỷ tham số, trong đó kiến trúc hỗn hợp chuyên gia (MoE) chỉ kích hoạt khoảng 42 tỷ tham số trong mỗi lượt xử lý. Mô hình hỗ trợ cửa sổ ngữ cảnh lên tới 1 triệu token, được Meta định vị chuyên trách các tác vụ kéo dài, giải quyết bài toán kỹ thuật phần mềm phức tạp và chuỗi suy luận logic nhiều bước.

Tối ưu hóa suy luận phân tán với framework MLX của Apple

Thông thường, một mô hình có quy mô hơn 800 tỷ tham số đòi hỏi các cụm máy chủ chuyên dụng sử dụng GPU cao cấp mới có thể tải và chạy suy luận mượt mà. Tuy nhiên, Meta đã phối hợp cùng các kỹ sư Apple để đưa mô hình này xuống phần cứng máy bàn thông qua framework máy học mã nguồn mở MLX do Apple phát triển riêng cho dòng chip Apple Silicon.

Theo tài liệu kỹ thuật được Apple công bố đồng thời, cấu hình khuyến nghị để vận hành Muse Spark Open tại chỗ là cụm hai máy Mac Studio trang bị chip M5 Ultra. Mỗi máy sở hữu 512 GB bộ nhớ hợp nhất, tạo thành một hệ thống có tổng cộng 1 TB bộ nhớ hợp nhất (unified memory). Thông qua bản cập nhật mới nhất của MLX, hai máy Mac Studio có thể liên kết trực tiếp để phân chia khối lượng tính toán và cùng chia sẻ bộ nhớ đệm cho quá trình suy luận mà không bị nghẽn băng thông.

Cả hai nhà lãnh đạo của hai tập đoàn đều công khai lên tiếng ủng hộ màn hợp tác này trên mạng xã hội X. CEO Meta Mark Zuckerberg gửi lời cảm ơn tới đội ngũ kỹ thuật của Apple, trong khi tân CEO Apple John Ternus đánh giá cao khả năng khai thác hiệu quả tài nguyên của máy Mac Studio khi chạy một mô hình có quy mô khổng lồ ngay trên bàn làm việc của người dùng cá nhân hoặc nhóm nghiên cứu.

Xu hướng đưa AI hàng đầu về phần cứng cục bộ

Sự xuất hiện của Muse Spark Open phản ánh bước chuyển quan trọng trong chiến lược của các công ty công nghệ lớn: đưa quyền kiểm soát mô hình AI về tay doanh nghiệp và nhà nghiên cứu độc lập. Khả năng chạy mô hình có kích thước lớn tại chỗ giải quyết bài toán lớn nhất của các tổ chức tài chính, y tế hoặc cơ quan chính phủ, đó là bảo mật dữ liệu tuyệt đối và tránh nguy cơ rò rỉ thông tin nhạy cảm qua các cổng kết nối điện toán đám mây.

Tuy vậy, việc “chạy trên máy để bàn” ở đây vẫn đi kèm với rào cản tài chính đáng kể. Cụm hai máy Mac Studio M5 Ultra với dung lượng RAM 1 TB có giá thành lên tới hàng chục nghìn USD, nằm ngoài tầm với của đại đa số người dùng phổ thông. Sự hợp tác này chứng minh Apple Silicon và framework MLX đã trở thành một nền tảng nghiêm túc cho giới kỹ sư AI chuyên nghiệp, nhưng hành trình phổ cập các mô hình quy mô 800 tỷ tham số đến thiết bị tiêu dùng cá nhân vẫn còn là một chặng đường dài phía trước.