Lầu Năm Góc vừa chính thức đưa hai phiên bản AI thương mại lớn nhất vào hoạt động quân sự: ChatGPT Mil của OpenAI và Grok for Government của xAI (phân phối qua Starshield AI của SpaceX). Cả hai gia nhập GenAI.mil, cổng AI tập trung của Bộ Quốc phòng Mỹ, vốn đã có Google Gemini từ khi ra mắt năm ngoái.
GenAI.mil được thiết kế để cho nhân sự Bộ Quốc phòng tiếp cận các mô hình AI thương mại hàng đầu mà không phải đưa dữ liệu nhạy cảm của chính phủ qua các kênh tiêu dùng thông thường. Điểm mấu chốt: phiên bản quân đội được miễn thu thập dữ liệu mà các sản phẩm tiêu dùng khó tránh khỏi.
Theo Bộ Quốc phòng, cổng này đã thu hút hơn 1,7 triệu người dùng trong tổng số 3 triệu nhân sự. ChatGPT Mil, phát triển từ chương trình OpenAI for Government, sẽ cung cấp trải nghiệm quen thuộc với người dùng ChatGPT thương mại, tập trung vào chat, file, dự án và custom GPT. Công cụ này được định vị cho các công việc hành chính, hậu cần, lập kế hoạch và chính sách ở mức không bí mật, cùng các tính năng sẽ bổ sung dần theo thời gian.
Trong khi đó, Grok được Lầu Năm Góc mô tả theo hướng rộng và thiên về quân sự hơn nhiều: giúp binh sĩ “thực thi nhiệm vụ nhanh hơn và chính xác hơn trên nhiều bối cảnh tác chiến”, từ phân tích nghiên cứu thị trường cho nhân sự mua sắm đến quản lý chuỗi cung ứng cho bộ phận hậu cần.
Đáng chú ý là sự vắng mặt của Claude (Anthropic). Sau tranh chấp với chính quyền, Anthropic bị gắn nhãn rủi ro chuỗi cung ứng vì từ chối cấp quyền sử dụng không giới hạn và khăng khăng giữ các rào cản an toàn nhất định. Công ty hiện đang kiện chính quyền về quyết định này. Ngoài ra, Lầu Năm Góc cũng đã ký thỏa thuận với một loạt công ty khác gồm AWS, Microsoft, Nvidia và Reflection AI để tăng cường năng lực AI, trong đó có triển khai trên các mạng phân loại.
Việc các mô hình AI thương mại hàng đầu chính thức đi vào hoạt động quân sự đánh dấu một bước ngoặt về doanh thu lẫn phạm vi ảnh hưởng của OpenAI và xAI. Nó cũng cho thấy cuộc chơi AI quốc phòng đang phân hóa rõ theo quan hệ chính trị, khi sự có mặt của mỗi hãng trên cổng quân đội không còn phụ thuộc vào chất lượng mô hình, mà còn vào mức độ hợp tác với chính quyền.