Chiều 24/08, với 473/476 đại biểu tán thành (94,6%), Quốc hội thông qua luật sửa đổi một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Phòng chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng. Luật có hiệu lực từ 01/12/2026, và từ thời điểm đó, các tổ chức cung ứng dịch vụ tài sản mã hóa chính thức thuộc nhóm đối tượng báo cáo theo pháp luật phòng chống rửa tiền, với nghĩa vụ báo cáo giao dịch đáng ngờ cho Ngân hàng Nhà nước.

Nội dung cốt lõi là bộ 15 dấu hiệu đáng ngờ được luật hóa lần đầu, tập trung vào cách luân chuyển tài sản và che giấu nguồn tiền. Những mẫu hành vi bị soi rõ nhất:

  • Chia nhỏ giao dịch thành nhiều khoản dưới ngưỡng báo cáo; nhiều giao dịch lớn trong thời gian ngắn không có mục đích rõ ràng.
  • Nạp, giao dịch rồi rút tài sản liên tục ngay sau khi mở tài khoản.
  • Đổi crypto sang tiền pháp định trong điều kiện bất lợi về giá, chấp nhận thua lỗ hoặc phí bất thường.
  • Giao dịch qua mixer, dùng công cụ tăng cường ẩn danh, chuyển đổi liên tục giữa tài sản công khai và ẩn danh; ví có lịch sử qua bridge rủi ro cao.
  • Nhiều tài khoản khác tên nhưng cùng thiết bị hoặc IP; giao dịch tới quốc gia nằm trong danh sách cảnh báo của FATF mà không có lý do hợp lý.

Đại biểu Quốc hội cũng lưu ý hai điều kiện đi kèm: 15 dấu hiệu này phải được cập nhật theo công nghệ và phương thức phạm tội mới, và các tổ chức cần đủ dữ liệu, công nghệ, nhân lực để thực sự nhận diện được rủi ro chứ không chỉ để đó làm thủ tục.

Bối cảnh lớn hơn là cam kết FATF. Theo Thanh tra Chính phủ, tính đến tháng 05/2026 Việt Nam còn 14 trên 17 hành động chưa hoàn thành trong lộ trình ra khỏi danh sách rà soát tăng cường, với vòng đánh giá đa phương thứ ba vào năm 2028. Ngay trong ngày luật được thông qua, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ đã giao Cục VI đề xuất ít nhất một cuộc thanh tra chuyên đề về AML trước cuối năm, và Bộ Tài chính được giao trách nhiệm thanh tra lĩnh vực tài sản mã hóa khi được Chính phủ phân công.

Đặt trong chuỗi động thái từ 2025 đến nay (Nghị quyết thí điểm thị trường, Thông tư kế toán và thuế, Nghị định xử phạt hành chính hiệu lực 01/09/2026), mảnh ghép AML này khiến khung pháp lý cho tài sản số ở Việt Nam đã khá đầy đủ về hình thái: phát hành, giao dịch, thuế, xử phạt và giờ là phòng chống rửa tiền. Với người vận hành sàn và dịch vụ trong nước, tháng 12 năm nay là mốc nghĩa vụ thực tế đầu tiên; phần khó không phải hiểu quy định, mà là xây hệ thống giám sát giao dịch đủ tốt để tuân thủ được.