Microsoft ngày 07/10 công bố hướng phát triển Windows cho AI chạy kết hợp trên máy và đám mây, cùng các thiết bị Surface mới dùng NVIDIA RTX Spark. Thay vì đưa mọi yêu cầu lên máy chủ, hãng muốn ứng dụng chọn nơi xử lý phù hợp với từng tác vụ, đồng thời giới hạn quyền truy cập của AI agent trên máy người dùng.
Theo tường thuật của PCMag, sự kiện Windows và Surface diễn ra tại San Francisco, với sự xuất hiện của CEO NVIDIA Jensen Huang. Đây là bước nối tiếp các công bố tại Computex và Build, kết hợp phần cứng, mô hình AI và công cụ quản trị. Tuy nhiên, những thành phần được giới thiệu không có cùng trạng thái phát hành: một số đã sẵn sàng, số khác mới có lịch thử nghiệm hoặc lộ trình triển khai.
Windows muốn giới hạn quyền của agent ngay khi thực thi
Microsoft Execution Containers, viết tắt là MXC, được công bố phát hành rộng rãi trên Windows 11. Thư viện này chuyển chính sách truy cập thành các giới hạn của hệ điều hành, cho phép kiểm soát những tệp và kết nối mạng mà tiến trình do agent khởi chạy có thể sử dụng.
Tài liệu kỹ thuật bổ sung phân biệt rõ việc chọn mô hình với việc chạy công cụ. Một mô hình chạy ngay trên máy vẫn có thể yêu cầu thực hiện lệnh với quyền của tài khoản người dùng. Vì vậy, chuyển AI khỏi đám mây không tự động làm tác vụ an toàn hơn, giới hạn quyền thực thi là lớp bảo vệ riêng.
Trong GitHub Copilot, lệnh dòng lệnh và mặc định các máy chủ MCP cục bộ chạy trong ranh giới cô lập khi tính năng này được bật. Nhưng công cụ đọc tệp tích hợp trong Copilot được kiểm tra chính sách ở tầng ứng dụng, không nằm trong cùng cơ chế cô lập tiến trình. Máy chủ MCP từ xa cũng nằm ngoài phạm vi cô lập cục bộ. Những khác biệt này quan trọng hơn tuyên bố tiếp thị rằng Windows là nền tảng an toàn nhất cho agent, vốn chưa được chứng minh bằng so sánh độc lập trong các nguồn đã đọc.
Microsoft liệt kê Codex, GitHub Copilot, OpenClaw và một số sản phẩm đã hỗ trợ MXC. Claude Code và Hermes Agent nằm trong nhóm dự kiến bổ sung hỗ trợ. Muse bản Windows cũng mới được thông báo sắp ra mắt. Không nên hiểu danh sách đối tác là mọi tích hợp đều đã dùng được hôm nay.
HydraFusion sẽ chọn giữa mô hình cục bộ và đám mây
GitHub đã giới thiệu HydraFusion dưới dạng nghiên cứu thử nghiệm ngày 04/09. Hệ thống có thể giao một mô hình giải trực tiếp, để mô hình tiết kiệm hơn thử trước rồi chuyển bài khó lên mô hình mạnh hơn, hoặc thêm một mô hình độc lập đánh giá kết quả. Bước mở rộng trên Windows bổ sung lựa chọn nơi xử lý, thay vì chỉ lựa chọn mô hình trên đám mây.
Theo thông báo của Windows, khả năng này dự kiến xuất hiện trong bản thử nghiệm cuối tháng 10 cho ứng dụng GitHub Copilot, Copilot CLI và Visual Studio Code. Nhà phát triển có thể để chế độ tự động phân công hoặc chọn rõ mô hình cục bộ. Tài liệu cũng lưu ý chạy suy luận cục bộ không đồng nghĩa với cả phiên làm việc ngoại tuyến: công cụ và các dịch vụ khác vẫn có thể cần mạng.
Mô hình lập trình MAI Code 1.1 Flash là một phần của kế hoạch, với 137 tỷ tham số tổng và 6,8 tỷ tham số hoạt động. Microsoft cho biết phiên bản được giảm độ chính xác biểu diễn để chạy trên thiết bị chiếm khoảng 53 GB; mức dùng bộ nhớ đỉnh đạt 75,5 GB khi xử lý ngữ cảnh 256K trên Surface Laptop Ultra. Các số liệu do hãng đo, không phải kiểm thử độc lập. Chúng cho thấy số tham số hoạt động thấp không đồng nghĩa mô hình có thể nằm gọn trong bộ nhớ của một laptop phổ thông.
Surface mới mở thêm dung lượng, nhưng không biến AI cục bộ thành miễn phí
Surface Laptop Ultra dùng RTX Spark có tùy chọn 128 GB bộ nhớ dùng chung giữa CPU và GPU, giá khởi điểm 2.599 USD và dự kiến có hàng từ ngày 16/10. Surface RTX Spark Dev Box mở đặt trước ở Mỹ với giá 5.999 USD, giao trong tháng 11. Đây là giá và lịch do Microsoft công bố, còn tùy cấu hình và thị trường.
Bộ nhớ dùng chung giúp mô hình tiếp cận dung lượng lớn hơn, nhưng hệ điều hành, ứng dụng và bộ nhớ đệm cho ngữ cảnh vẫn phải chia sẻ cùng tài nguyên. Vì vậy, chạy được một mô hình lớn và duy trì tốc độ tốt trong toàn bộ phiên làm việc là hai câu hỏi khác nhau. Giảm phí gọi mô hình đám mây cũng cần được đặt cạnh tiền mua máy, điện năng và chi phí vận hành.
Với Copilot+ PC, Microsoft dự kiến bổ sung khả năng dùng nội dung trên máy khi được người dùng cho phép, thực hiện thao tác và gọi mô hình cục bộ trong những tháng tới. Tính năng Windows Search thực hiện hành động bắt đầu ở kênh Windows Insider thử nghiệm, chưa phải cập nhật đã có trên mọi máy Windows.
Điều cần theo dõi là liệu Microsoft có làm cho việc phân công AI trở nên minh bạch hay không: tác vụ nào ở trên máy, dữ liệu nào ra đám mây và agent được phép thay đổi những gì. Phần cứng mạnh hơn mở thêm lựa chọn, nhưng giá trị của AI lai sẽ nằm ở khả năng hoàn thành công việc với chi phí và giới hạn quyền mà người dùng hiểu được.