Báo cáo ngày 10/10 của CoinDesk Research phản ánh sự phục hồi không đồng đều về thanh khoản thị trường sau một năm kể từ cú sập khiến hơn 19 tỷ USD vị thế đòn bẩy bị thanh lý. Dù nhà tạo lập thị trường đã quay lại với Bitcoin và Ether, mảng altcoin vẫn chưa nhận được dòng vốn tương tự.
Sự lệch pha này nhấn mạnh việc biến động giá không đồng nghĩa với việc thị trường đủ sức hấp thụ các lệnh giao dịch lớn. Để đánh giá chính xác mức độ phục hồi, quy mô vốn thực tế nằm trên sổ lệnh mới là thước đo quyết định, chứ không phải các đường biểu đồ giá.
Sổ lệnh BTC và ETH gia tăng độ sâu nhờ dòng vốn thực
Để đo lường khả năng hạn chế tác động giá của các giao dịch quy mô lớn, CoinDesk đã đánh giá độ sâu sổ lệnh, tổng giá trị các lệnh chờ mua và bán quanh mức giá hiện hành, trên các sàn giao dịch tập trung lớn qua 4 mốc thời gian: 01/01/2025, 10/10/2025, đầu năm 2026 và tuần vừa rồi.
Dữ liệu ghi nhận những chuyển biến tích cực đối với hai tài sản hàng đầu:
- Bitcoin (BTC): Vào ngày 07/10, giá trị các lệnh chờ trong biên độ 1% quanh giá thị trường đạt xấp xỉ 11,7 triệu USD . Mức này tăng khoảng 75% so với thời điểm xảy ra cú sập một năm trước, đồng thời vượt qua mốc 6,9 triệu USD (đầu năm 2025) và 9 triệu USD (đầu năm 2026).
- Ethereum (ETH): Độ sâu sổ lệnh trong vùng giá 0,5% tăng hơn gấp đôi so với ngày sập nguồn, chạm mốc khoảng 4,2 triệu USD; trong khi ở biên độ 1%, tổng lệnh chờ đạt xấp xỉ 5,3 triệu USD.
Nhà nghiên cứu Saksham Diwan từ CoinDesk nhận định rằng mức tăng trưởng tính theo giá trị USD này phản ánh sự tham gia trực tiếp của dòng vốn tạo lập thị trường mới, thay vì chỉ là hệ quả từ sự biến động giá của bản thân token.
Tuy nhiên, các chỉ số trên không bảo đảm thanh khoản sẽ duy trì ổn định trước những đợt sóng gió của thị trường. Minh chứng là trong đợt bán tháo vừa qua, độ sâu sổ lệnh BTC ở phạm vi 1% đã suy giảm khoảng 12% chỉ từ ngày 07/10 đến 08/10.
Altcoin chưa thể ghi nhận đà phục hồi tương ứng
Trái ngược với xu hướng tích cực của các đồng coin lớn, nhóm altcoin trong phạm vi khảo sát của CoinDesk lại ghi nhận sự sụt giảm đáng kể. Cụ thể, độ sâu thị trường quy đổi ra USD trong khoảng 5% quanh mức giá giao dịch đã giảm khoảng một phần ba so với mốc đầu năm 2025, xuống chỉ còn xấp xỉ 2 triệu USD. Mặc dù số lượng token trên sổ lệnh có thể tăng lên do thị giá sụt giảm, thực tế này hoàn toàn không phản ánh sự gia tăng của dòng vốn cam kết.
Đồng thời, thanh khoản trên thị trường giao ngay cũng chưa thể tiệm cận các mức trước đó. Khối lượng giao dịch bình quân tuần trong chuỗi bốn tuần kết thúc vào 27/09 chỉ đạt gần 279 tỷ USD, bốc hơi gần hai phần ba khi so với con số 801 tỷ USD ghi nhận trong tuần biến động mạnh. Dù đã có dấu hiệu ấm lên kể từ mức đáy tháng 08, hoạt động giao dịch vẫn chênh lệch rất xa so với giai đoạn đỉnh điểm.
Đánh giá về xu hướng này, Trưởng nhóm nghiên cứu Joshua de Vos tại CoinDesk cho rằng khoảng cách phân hóa giữa các tài sản hàng đầu và phần còn lại của thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục kéo dài tới năm sau. Ông lưu ý thêm đây là dự báo được đưa ra từ quan sát dữ liệu hiện tại chứ chưa phải là kết quả cố định.
Thanh khoản gia tăng chưa thể loại bỏ rủi ro đòn bẩy
Trong nhận định đưa ra cùng ngày, Mark Connors từ Risk Dimensions chỉ ra rằng những gốc rễ dẫn tới đợt sụt giảm mạnh vẫn chưa biến mất: tình trạng đầu cơ vị thế mua quá đà, sự phổ biến của hợp đồng phái sinh và mức độ đòn bẩy cao. Dù khả năng theo dõi cấu trúc thị trường đã được cải thiện nhờ dữ liệu minh bạch hơn, các công cụ gia tăng biến động vẫn tiếp tục hiện hữu.
Do đó, thị trường chưa hẳn đã quay lại trạng thái an toàn. Thực tế cho thấy dòng vốn chủ yếu tập trung vào BTC và ETH, khiến sức hấp thụ giao dịch của các altcoin vẫn khá mỏng. Yếu tố then chốt cần quan sát ở những đợt rung lắc sắp tới là liệu nguồn thanh khoản này có thực sự ở lại trên sổ lệnh khi áp lực bán tháo bùng phát, hay sẽ lập tức biến mất đúng thời điểm thị trường cần điểm tựa nhất.