Chris Lehane, trưởng chính sách toàn cầu của OpenAI, xác nhận trước các phóng viên ngày 15/09 rằng OpenAI, Anthropic và Google DeepMind đã cùng nhau thảo luận về an toàn AI trong nhiều tuần. Đây là lần đầu tiên ba đối thủ lớn nhất ngành công khai thừa nhận sự hợp tác này.
Tiết lộ đến chỉ vài ngày sau khi CEO Anthropic Dario Amodei công bố bài luận kêu gọi toàn ngành cùng nhau giảm tốc phát triển AI tiên tiến để tránh rủi ro thảm khốc. Bài luận nhận được ủng hộ nhanh chóng từ Sam Altman (OpenAI), Demis Hassabis (Google DeepMind) và Elon Musk (SpaceXAI). Altman cho biết OpenAI sẽ tham gia cùng Anthropic trong việc cho phép tổ chức đánh giá bên thứ ba vào giám sát an toàn nội bộ.
Hình thành cơ quan tiêu chuẩn ngành
Theo The Information, ba công ty đang phối hợp xây dựng một cơ quan tiêu chuẩn cho ngành AI. Altman nói với nhân viên rằng điều này sẽ phải xảy ra mà không có sự hỗ trợ của chính phủ Mỹ. Hassabis trước đó đã kêu gọi Mỹ thành lập cơ quan giám sát AI mới có quyền kiểm duyệt các model tiên tiến nhất và phối hợp giảm tốc toàn ngành khi phát hiện nguy hiểm.
Đây là bước đi chưa từng có tiền lệ. Trong lịch sử, các công ty AI lớn nhất thường cạnh tranh khốc liệt và hiếm khi hợp tác công khai về an toàn. Sự thay đổi này phản ánh mức lo ngại thực sự trong ngành, đặc biệt sau khi một nghiên cứu viên của Anthropic nghỉ việc và cảnh báo về “đánh cược mạng sống” với AI tự cải thiện.
OpenAI cũng tuyên bố ủng hộ điều khoản trong dự luật FRONTIER Act yêu cầu các lab frontier phải cho phép “tổ chức xác minh độc lập” vào công ty để đảm bảo model được phát triển an toàn.
Câu hỏi chống độc quyền
Sự phối hợp giữa ba công ty lớn nhất ngành đặt ra câu hỏi pháp lý nghiêm túc. Một số người, bao gồm cả Altman, đã lưu ý rằng các cuộc đàm phán dạng này có thể vi phạm luật chống độc quyền nếu bị coi là thỏa thuận hạn chế cạnh tranh. Bài luận của Amodei đề xuất miễn trừ hẹp từ chính phủ cho phép phối hợp an toàn, nhưng Lehane cho biết các công ty không cần miễn trừ đó.
Đây là tình huống khó xử: cùng nhau giảm tốc có thể giúp an toàn, nhưng cũng có thể bị lợi dụng để duy trì vị thế thống trị và cản trở đối thủ nhỏ hơn. Đường ranh giới giữa “hợp tác an toàn” và “cartel công nghiệp” rất mỏng manh.
Washington nói không với an toàn
Trong khi các công ty tự ngồi lại với nhau, chính quyền Trump đi theo hướng hoàn toàn ngược lại. Tổng thống đã gọi lo ngại an toàn AI là “trò lừa đảo” và cho rằng bất kỳ sự giảm tốc nào cũng sẽ giúp Trung Quốc vượt lên trong cuộc đua. Cố vấn AI David Sacks, nhà đầu tư lâu năm có cá nhân đầu tư vào nhiều công ty trong ngành, nói rủi ro hiện sinh từ AI “bị thổi phồng”.
Sự đối lập này tạo ra một bức tranh với 2 thái cực đối lập, các công ty AI đang lo ngại về an toàn nhiều hơn cả chính phủ, người lẽ ra phải giám sát họ. Liệu ngành có thể tự đặt ra và tuân theo tiêu chuẩn an toàn mà không có cơ chế thực thi từ bên ngoài? Câu trả lời có thể định hình toàn bộ quỹ đạo phát triển AI trong thập kỷ tới. Và nếu chính phủ Mỹ không hành động, các công ty sẽ tự viết quy tắc cho chính mình, điều mà ngay cả những người trong cuộc cũng nhận thấy có vấn đề.