SoftBank vừa hoàn tất đợt phát hành trái phiếu rác trị giá 11 tỷ USD, một trong những thương vụ gọi vốn bằng nợ lớn nhất lịch sử từ một doanh nghiệp tư nhân. Nguồn vốn này được huy động nhằm tài trợ cho khoản đầu tư vào OpenAI. Đáng chú ý, yếu tố gây bất ngờ nhất không nằm ở quy mô thương vụ mà ở mức lợi suất được thị trường chấp nhận.

Theo Reuters, cấu trúc của gói tài trợ gồm 10 tỷ USD và 1 tỷ euro (tương đương khoảng 1,15 tỷ USD). Bản thỏa thuận nêu rõ số tiền thu được sẽ phục vụ khoản đầu tư vào OpenAI với mức định giá được ghi nhận trực tiếp trong báo giá. Thương vụ được định giá trong tuần ngày 24/09, đảm bảo tiến độ cho khoản thanh toán dự kiến diễn ra vào ngày 01/10.

Bất chấp những nghi ngại từ giới đầu tư liên quan đến lộ trình IPO cùng kế hoạch trung tâm dữ liệu của OpenAI, cũng như việc hoãn niêm yết SB Energy, đợt phát hành vẫn được ấn định ở mức lợi suất kỷ lục. Theo Bloomberg, toàn bộ rủi ro của thương vụ này đã được thị trường trái phiếu rác Mỹ quy mô 23 nghìn tỷ USD hấp thụ thành công.

Chi tiết khoản nợ 65 tỷ USD và phương thức huy động của SoftBank

Theo báo cáo từ Bloomberg, một phần nguồn vốn thu về sẽ tài trợ cho thương vụ tiếp theo với OpenAI dự kiến hoàn tất trong tháng tới. Nhờ đó, tổng cam kết đầu tư của ông Masayoshi Son dành cho công ty này tăng lên mức xấp xỉ 65 tỷ USD. Cần lưu ý rằng đây là con số tổng hợp từ các cam kết tích lũy qua thời gian, không phản ánh quy mô của một vị thế sở hữu đơn lẻ.

Chiến lược huy động vốn của SoftBank cũng mang nhiều điểm đáng chú ý. Mô hình này giúp doanh nghiệp đảm bảo nguồn tiền mặt mà không làm loãng tỷ lệ sở hữu của cổ đông hay buộc phải thâu thoái các khoản đầu tư đang sinh lời. Dù phần lớn các tổ chức tài chính thường hạn chế áp dụng phương thức này nhằm tránh gia tăng áp lực nợ trên bảng cân đối kế toán, SoftBank vẫn chấp nhận đòn bẩy tài chính để tối ưu hóa tốc độ giải ngân cho mục tiêu chiến lược.

Bối cảnh thị trường tài chính càng làm nổi bật tính chất của thỏa thuận này. Do những bất ổn về địa chính trị thúc đẩy nhà đầu tư đòi hỏi mức đền bù rủi ro cao hơn, quy mô phát hành trái phiếu rác tại châu Á tính đến tháng 8/2026 đã sụt giảm khoảng 18% so với cùng kỳ. Ở lần huy động gần nhất vào năm 2024, SoftBank gọi thành công 4,5 tỷ USD với mức chênh lệch lãi suất từ 375 đến 450 điểm cơ bản so với lãi suất cơ sở.

Trở lại thị trường chỉ sau hai năm, tập đoàn đã gia tăng quy mô gọi vốn lên gấp hơn hai lần đi kèm mức lợi suất cao hơn đáng kể. Điều này phản ánh rõ cách thị trường định giá rủi ro đối với các khoản đầu tư trong giai đoạn bùng nổ của ngành AI.

Rủi ro cần lưu ý: lượng tiền mặt hiện có chỉ đáp ứng được nhu cầu thanh khoản ngắn hạn. Trong trường hợp kế hoạch IPO của OpenAI bị hoãn hoặc nguồn thu mới không đạt kỳ vọng, nghĩa vụ trả lãi và gốc cho khoản nợ 11 tỷ USD vẫn duy trì cố định, trong khi giá trị tài sản đảm bảo có thể biến động bất lợi.