Ngay sau khi Anthropic chính thức nộp hồ sơ IPO với mã ANT lên cơ quan quản lý chứng khoán Mỹ, các phân tích chuyên sâu về bản cáo bạch S-1 ngày 27/10 đã hé lộ cấu trúc sở hữu bất thường tại phòng lab AI này. Trái ngược với các thương vụ niêm yết công nghệ truyền thống nơi các quỹ đầu tư mạo hiểm nắm giữ quyền kiểm soát lớn, người hưởng lợi tài chính khổng lồ nhất từ đợt phát hành lại chính là gã khổng lồ thương mại điện tử và điện toán đám mây Amazon.
Hồ sơ tài chính cho thấy mối quan hệ cộng sinh phức tạp giữa các nhà phát triển mô hình nền tảng và các nhà cung cấp hạ tầng, nối tiếp những cam kết thuê máy chủ quy mô lớn như hợp đồng 45 tỷ USD thuê chip Vera Rubin từng gây xôn xao thị trường.
Giá trị trái phiếu chuyển đổi và tỷ lệ cổ phần của Amazon
Theo tài liệu S-1, không có bất kỳ quỹ đầu tư mạo hiểm tên tuổi nào như Menlo Ventures, Sequoia hay Spark Capital đạt tỷ lệ sở hữu 5% để xuất hiện trong danh sách cổ đông chủ chốt. Với mức định giá tư nhân lên tới 965 tỷ USD, ngay cả vị thế trị giá khoảng 14 tỷ USD của Menlo cũng chỉ tương đương 1,5% cổ phần công ty.
Thay vào đó, đòn bẩy tài chính tập trung hoàn toàn vào các đối tác chiến lược. Amazon hiện nắm giữ toàn bộ nghĩa vụ nợ của Anthropic dưới dạng trái phiếu chuyển đổi có mệnh giá gốc 6,2 tỷ USD. Nhờ các vòng gọi vốn liên tục tăng vọt, báo cáo quý 2 của chính Amazon đã định giá hợp lý số trái phiếu này ở mức 97,9 tỷ USD. Lô nợ này có thể quy đổi thành tối đa 1,84 tỷ cổ phiếu, dù hợp đồng quy định mức trần sở hữu pha loãng một phần ở ngưỡng 12% mà Amazon có quyền tự bãi bỏ. Cùng với 10 tỷ USD cổ phần ưu đãi không có quyền biểu quyết mua vào gần đây, tổng số tiền Amazon rót vào Anthropic đạt khoảng 18 tỷ USD.
Dòng tiền chảy ngược vào hạ tầng đám mây
Lợi ích kinh tế của Amazon không chỉ dừng lại ở danh mục cổ phiếu mà còn nằm ở doanh thu dịch vụ trực tiếp. Bản cáo bạch tiết lộ Anthropic đã ký thỏa thuận ràng buộc cam kết chi tiêu tối thiểu 110 tỷ USD cho nền tảng AWS trong vòng 10 năm tới. Mô hình tiền đầu tư chảy ngược về hạ tầng đám mây này cũng lặp lại với Alphabet, khi Google hiện nắm giữ khoảng 5,6% cổ phần và bỏ túi hợp đồng dịch vụ đám mây trị giá 114 tỷ USD kéo dài đến năm 2033.
Chính cấu trúc này lý giải vì sao trên sổ sách kế toán của Anthropic xuất hiện khoản lỗ kỹ thuật lên tới 72,4 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026. Đây hoàn toàn là bút toán điều chỉnh giá trị nợ chuyển đổi theo nguyên tắc kế toán dồn tích khi giá trị doanh nghiệp tăng cao, chứ không phải dòng tiền mặt thực tế bị thất thoát khỏi công ty.
Nghịch lý cạnh tranh và cấu trúc quản trị đa tầng
Bên cạnh những con số tài chính ấn tượng, hồ sơ rủi ro của Anthropic cũng thẳng thắn thừa nhận thế tiến thoái lưỡng nan: các đối tác đám mây lớn nhất lại chính là những đối thủ đang tự phát triển mô hình cạnh tranh trực tiếp. Mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận của các hãng cung cấp máy chủ không phải lúc nào cũng đồng nhất với sứ mệnh an toàn công nghệ của phòng lab.
Để phòng ngừa rủi ro bị thâu tóm hoặc chi phối chính sách, Anthropic đã thiết lập cấu trúc quản trị công ty lợi ích công cộng vô cùng phức tạp. Quyền bổ nhiệm đa số thành viên hội đồng quản trị được trao cho Quỹ Tín thác Lợi ích Dài hạn (LTBT), trong khi 7 nhà sáng lập giữ cổ phần đặc quyền với 50,1% quyền biểu quyết. Mô hình này đảm bảo các cổ đông đại chúng và cả những cổ đông chiến lược nắm giữ hàng chục tỷ USD như Amazon hầu như không thể can thiệp vào các quyết định phát triển cốt lõi của công ty.