Ủy ban Thị trường Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) đã đề xuất hai quy tắc mới để quản lý giao dịch crypto, mở đường cho việc giám sát liên bang đối với những giao dịch có đòn bẩy, vay ký quỹ hoặc được tài trợ. Đề xuất này đến khi Quốc hội Mỹ vẫn chưa thông qua được luật cấu trúc thị trường crypto, buộc cơ quan này phải tự lấp chỗ trống bằng quyền lực sẵn có.

Hai quy tắc nhằm vào hai lớp khác nhau

Regulation CTX và Regulation CAM chia thành hai hướng tiếp cận mà CFTC gọi là khung quản lý toàn diện. Regulation CTX quy định trực tiếp về giao dịch, còn Regulation CAM thiết lập một danh mục sàn mới dành cho các tổ chức đứng ra vận hành hoạt động đó.

Về mặt kỹ thuật, yếu tố then chốt cần chú ý là các sàn giao dịch mới không nhất thiết phải sở hữu chứng nhận DCM (designated contract market) toàn diện mà chỉ thuộc một nhóm hẹp hơn. Những nền tảng quy mô lớn như Coinbase, Bitnomial cũng như các thị trường dự đoán như Kalshi hay Polymarket đều đã hoàn tất đăng ký DCM. Việc sở hữu nhãn DCM đầy đủ chỉ bắt buộc đối với các đơn vị có nhu cầu cung cấp hợp đồng tương lai, quyền chọn và hợp đồng hoán đổi.

Đối với các nhà đầu tư cá nhân, điểm quan trọng nằm ở những chuẩn mực vận hành nghiêm ngặt mà sàn phải tuân thủ:

  • Phân tách hoàn toàn tài sản của khách hàng với tài sản doanh nghiệp.
  • Đáp ứng các tiêu chí quy định về vốn tối thiểu.
  • Thực hiện nghiêm túc quy định phòng chống rửa tiền theo Đạo luật Ngân hàng Mỹ.
  • Chứng minh được nguồn vốn dự trữ thực tế khi quản lý tài sản khách hàng dưới dạng tài khoản gộp.

Đáng chú ý, một giao dịch sẽ được ghi nhận là chuyển giao tài sản thực sự nếu hoàn tất trong thời hạn 28 ngày, ngay cả khi tiền/tài sản được rút về các ví phi lưu ký bên ngoài.

Thị trường giao ngay vẫn đang bị bỏ ngõ

Do CFTC không có quyền hạn đối với các giao dịch giao ngay, hình thức mua bán trực tiếp không sử dụng đòn bẩy, nơi tài sản nguyên bản được chuyển giao theo giá thị trường tại thời điểm đó, phần lớn giao dịch Bitcoin và Ethereum hiện nằm ngoài tầm kiểm soát trực tiếp của cơ quan này. Thẩm quyền duy nhất mà CFTC có thể can thiệp trong mảng giao ngay là giải quyết các hành vi gian lận hoặc thao túng thị trường.

Khoảng trống này vốn được kỳ vọng sẽ được giải quyết bởi Đạo luật Thị trường Tài sản số (Digital Asset Market Clarity Act), nhưng dự luật đã bị tắc nghẽn ở Thượng viện Mỹ hồi tháng trước. Nhằm lấp khoảng trống này, CFTC cùng Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đang chủ động phối hợp thông qua các quy định hành chính. Trong đó, SEC đã đi trước một bước khi công bố dự thảo về cơ chế lưu ký tài sản số cho các quỹ đầu tư, đồng thời ban hành quy định miễn trừ nhằm hỗ trợ chứng khoán hóa tài sản số.

Theo Chủ tịch CFTC Michael Selig, các quy định mới này nhằm xây dựng một hành lang pháp lý rõ ràng dựa trên cùng cơ sở thẩm quyền mà chính quyền tiền nhiệm từng dùng để quản lý thông qua biện pháp thực thi. Tuy nhiên, năng lực thực thi hiện gặp rào cản nhân sự khi cả hai cơ quan đều thiếu hụt ủy viên nghiêm trọng: CFTC chỉ còn duy nhất ông Selig hoạt động trong gần một năm qua, trong khi SEC cũng chỉ có Chủ tịch Paul Atkins cùng Ủy viên Mark Uyeda do Tổng thống chưa bổ nhiệm nhân sự thay thế cho các vị trí còn trống.

Khung phân loại tài sản của SEC và CFTC

Liên quan tới định hướng này, Chủ tịch CFTC đã dẫn lại bộ khung phân loại tài sản số chung từng được hai cơ quan công bố. Theo đó, các đồng tiền mã hóa như BTC, ETH, SOL, XLM, XTZ và XRP được xếp vào nhóm “digital commodities” (hàng hóa số).

Phạm vi của khung phân loại này không dừng lại ở các sàn giao dịch. CFTC cho biết đang xây dựng một chính sách dài hạn hướng tới lực lượng phát triển mã nguồn mở, những nhóm chỉ đơn thuần phát hành phần mềm, không tiếp nhận lệnh, không tham gia điều hành giao dịch và không quản lý tài sản của người dùng. Đây là bước đi quan trọng nhằm thiết lập hành lang pháp lý cho một đối tượng vốn chưa có định hướng rõ ràng trong bối cảnh thể chế crypto tại Mỹ vẫn chưa hoàn thiện.

Dự thảo đề xuất hiện đang trong quá trình thu thập ý kiến công chúng trong vòng 60 ngày. Giới chức thừa nhận khó có thể đánh giá chính xác quy mô phần còn lại trên thị trường giao ngay cho đến khi nhận được phản hồi toàn diện từ thị trường, song cũng nhận định người dùng nhiều khả năng sẽ ưu tiên giao dịch trên các nền tảng chịu sự giám sát ở cấp liên bang.

Trọng tâm cần theo dõi trong thời gian tới là liệu những quy định hành chính này có đáp ứng đủ nhu cầu quản lý, hay Quốc hội Mỹ vẫn sẽ phải ban hành một đạo luật riêng về cấu trúc thị trường khi bước vào kỳ họp mới.